Un dos nosos

La Formalita/Xeral

Cousas que se pensan

Un dos nosos

Francisco Asorey naceu en Cambados en 1889, pero algo del viña de aquí: a familia paterna tiña raíces no Deza. Formouse fóra e instalouse en Santiago.

Quixo facer arte moderna sen deixar de ser galega. Buscou a resposta na madeira, na pedra, nos oficios e nas mulleres do campo. Alí estaba Galicia.

Unha das súas obras máis coñecidas chámase O Tesouro: unha moza galega sostén un becerro. Nunha casa labrega, aquel animal era riqueza. Fíxoa en 1924. A obra marchou, pasou por distintas mans e acabou volvendo a estas terras. Hoxe consérvase en Silleda, nunha colección privada. É unha sorte saber que está aquí e unha pena non poder ir vela cando queiramos. Unha colección pode salvala, pero unha obra tamén vive cando se mira.

Que viu Asorey na nosa vida cotiá que a arte segue buscando cen anos despois?

Lalín escolleuno dúas veces. Os veciños xuntaban cartos para regalarlle un aeroplano a Joaquín Loriga. Cando morreu, encargáronlle a Asorey algo que quedase. En 1933, o avión que non chegou a voar quedou feito memoria.

Case trinta anos despois, volvérono escoller para lembrar a Ramón María Aller. Así quedaron na vila dous homes mirando o ceo de maneiras distintas: Loriga atravesouno voando; Aller pasou a vida observándoo.

Na Estrada está tamén a súa Inmaculada, pagada en parte polos veciños e restaurada este ano.

 PUBLICIDADE

Preme na imaxe para obter máis información do evento.

Por que estas terras escolleron tantas veces a Asorey para representar o que querían conservar?

A súa obra tamén emigrou. Santa, creada en 1926, pasou máis de setenta anos en Montevideo, coidada pola Galicia emigrante. Este ano volveu a Galicia para quedar e ser mirada.

Este martes cúmprense 69 anos do ingreso de Asorey como académico de honra na Real Academia Galega. Aquí temos o Loriga e o Aller en Lalín, a Inmaculada na Estrada e en Silleda.

 PUBLICIDADE

Preme na imaxe para obter máis información.

Co tempo deixamos de dicir «o monumento de Francisco Asorey a Joaquín Loriga». Dicimos simplemente «o Loriga» e xa sabemos de que falamos.

A obra segue sendo de Asorey, pero tamén é do lugar. Cando deixa unha obra de ser dun artista e empeza a ser nosa?

La Formalita existe en Ecos da Comarca para ofrecer unha maneira distinta de mirar o cotián: breve, elegante, con humor e pensamento; non para informar, senón para interpretar; non para explicar, senón para mirar doutro xeito. ECOS DA COM ARCA — 11 de outubro de 2026.

MÁIS ARTIGOS DE OPINIÓN DE LA FORMALITA:

• Cando todo asemella o mesmo... pero non: https://www.ecosdacomarca.com/post/cando-todo-asemella-o-mesmo-pero-non

• O valor do que non se debe perder: https://www.ecosdacomarca.com/post/o-valor-do-que-non-se-debe-perder

• O cerebro humano non entende a escala, entende a historia: https://www.ecosdacomarca.com/post/o-cerebro-humano-non-entende-a-escala-entende-a-historia

• Toda ponte cobra: https://www.ecosdacomarca.com/post/toda-ponte-cobra

• Cando prende, prende: https://www.ecosdacomarca.com/post/cando-prende-prende

• Cando o día vén encollido: https://www.ecosdacomarca.com/post/cando-o-d%C3%ADa-v%C3%A9n-encollido

• ¿Caíches?: https://www.ecosdacomarca.com/post/ca%C3%ADches

• Queridos Reis Magos: https://www.ecosdacomarca.com/post/queridos-reis-magos

• Grazas: https://www.ecosdacomarca.com/post/grazas

• Unha desfeita: https://www.ecosdacomarca.com/post/unha-desfeita

• A Terra Nai: https://www.ecosdacomarca.com/post/a-terra-nai

• Recende:https://www.ecosdacomarca.com/post/recende

• Á Feira: https://www.ecosdacomarca.com/post/%C3%A1-feira

• A cara que non somos: https://www.ecosdacomarca.com/post/a-cara-que-non-somos

• Estar sendo: https://www.ecosdacomarca.com/post/estar-sendo

• 8 de marzo: forma e cor: https://www.ecosdacomarca.com/post/8-de-marzo-forma-e-cor

• Onde comezan as mans: https://www.ecosdacomarca.com/post/onde-comezan-as-mans

• Auga: https://www.ecosdacomarca.com/post/_auga

• Un domingo de Ramos: https://www.ecosdacomarca.com/post/un-domingo-de-ramos

• Abades, un domingo de Pascua: https://www.ecosdacomarca.com/post/abades-un-domingo-de-pascua

• Memoria e innovación: https://www.ecosdacomarca.com/post/memoria-e-innovaci%C3%B3n

• Asegún...:https://www.ecosdacomarca.com/post/aseg%C3%BAn

• 26 de abril: https://www.ecosdacomarca.com/post/26-de-abril

• Trevos de catro follas: https://www.ecosdacomarca.com/post/trevos-de-catro-follas

• Hai cousas que volven... e outras que cambian: https://www.ecosdacomarca.com/post/hai-cousas-que-volven-e-outras-que-cambian

• Memoria nas letras: https://www.ecosdacomarca.com/post/memoria-nas-letras

• Anduriña: https://www.ecosdacomarca.com/post/anduri%C3%B1a

• Entre tratos: https://www.ecosdacomarca.com/post/entre-tratos

• Non só para o verán: https://www.ecosdacomarca.com/post/non-s%C3%B3-para-o-ver%C3%A1n

• Pequenas cousas: https://www.ecosdacomarca.com/post/pequenas-cousas

• A Luz: https://www.ecosdacomarca.com/post/a-luz

• O esforzo invisible: https://www.ecosdacomarca.com/post/o-esforzo-invisible

• A Esperanza: https://www.ecosdacomarca.com/post/a-esperanza

• O Froito: https://www.ecosdacomarca.com/post/o-froito

• Patria: https://www.ecosdacomarca.com/post/patria

• Entendérmonos: https://www.ecosdacomarca.com/post/entend%C3%A9rmonos

• As primeiras veces: https://www.ecosdacomarca.com/post/as-primeiras-veces

• O Peregrino: https://www.ecosdacomarca.com/post/o-peregrino

• Aquí seguimos: https://www.ecosdacomarca.com/post/aqu%C3%AD-seguimos

• Facer nada: https://www.ecosdacomarca.com/post/facer-nada

• Mirar aos lados: https://www.ecosdacomarca.com/post/mirar-aos-lados  

• O que falta: https://www.ecosdacomarca.com/post/o-que-falta

• As Dores: https://www.ecosdacomarca.com/post/as-dores

• Turistas: https://www.ecosdacomarca.com/post/turistas

• Onde pisamos: https://www.ecosdacomarca.com/post/onde-pisamos