José Luis Calo de UCIN: "Galicia arde: a política forestal e a repetición dunha traxedia anunciada"

José Luis Calo/Xeral

ARTIGO DE OPINIÓN

Compartimos en ECOS DA COMARCA este artigo de opinión que nos enviou José Luis Calo, coordinador de UCIN Galicia.

"Quero iniciar este artigo recoñecendo o traballo incansable de quen loita contra o lume: cidadáns, bombeiros forestais, brigadas, axentes de medio ambiente, técnicos de extinción, militares e corpos de seguridade. Eles son a última defensa ante unha ameaza que cada verán devora os nosos montes e pon en xaque a comunidades enteiras.

Galicia volve ser o epicentro dos incendios forestais máis graves de España. As preguntas acumúlanse: Por que sempre aquí? Por que non se pon solución? Por que repetimos os mesmos erros? Desde hai décadas, Galicia foi o campo de probas dun modelo forestal que prioriza os intereses económicos sobre o equilibrio ecolóxico. A Xunta de Galicia favoreceu proxectos de celulosas como Ence ou Altri, declarando estratéxicas os seus investimentos, modificando a protección de terreos e concedendo autorizacións ambientais que achandan a súa expansión. Aínda que a Lei de Montes de Galicia establece normas para a prevención de incendios e a xestión forestal, non prohibe o eucalipto, unha das especies máis inflamables. Tal vez chegou o momento de poñer fin a este absurdo: se sabemos que o eucalipto é un risco, por que seguimos permitindo a súa plantación masiva?

Publicidade

Preme na imaxe para obter máis información.

O avance dos incendios este verán foi feroz. A combinación de temperaturas extremas, vento e seca prolongada xerou un cóctel explosivo. Os montes están repletos de maleza, a vexetación seca acumúlase como pólvora, e a acción de pirómanos ou persoas con enfermidades mentais engade un elemento impredicible á ecuación. A isto súmase un incumprimento sistemático da obrigación legal de manter limpos os terreos. Moitos propietarios non limpan as súas leiras, xa sexa por descoñecemento, desidia ou falta de

recursos. O resultado: un terreo fértil para que o lume propáguese sen control.

Falta de prevención, falta de medios

As autoridades tiveron que activar niveis de emerxencia en municipios onde as chamas chegaron ás portas das vivendas. Con todo, as carencias do sistema de prevención e extinción fixéronse evidentes: falta de recursos humanos, escaseza de medios aéreos, equipamento insuficiente e unha coordinación mellorable entre administracións.

Non hai suficientes campañas de concienciación cidadá, e a educación ambiental brilla pola súa ausencia. A prevención non se improvisa: é un investimento a longo prazo, non un parche de última hora cando xa arde o monte. O político non aprende.

Publicidade

Preme na imaxe se queres contactar connosco.

En xuño publiquei unha reflexión titulada “O político non aprende”, onde expoñía unha verdade incómoda: ningún político quere admitir que se equivocou. E así, ano tras ano, volvemos ao mesmo punto. Galicia segue enfrontando a tempada de incendios con falta de planificación, recursos insuficientes e unha política forestal caduca.

Alá polos anos 50, a administración optou por introducir especies foráneas — piñeiros primeiro, eucaliptos despois— sen prever as consecuencias. Hoxe pagamos as consecuencias desa decisión: un ecosistema desequilibrado, altamente inflamable e mal xestionado.

A política como problema, non solución

Unha política equivocada xera políticas públicas erradas, e estas, inevitablemente, producen malos resultados. A política, que debería protexernos, converteuse nunha arma de dobre fío: promete solucións mentres crea novos problemas.

A traxedia dos incendios en Galicia non é unha fatalidade inevitable, senón o resultado de decisións políticas, económicas e sociais concretas. Cambiar este rumbo esixe valentía, compromiso e vontade de romper cos intereses que alimentan este modelo forestal. Se non se fai agora, volveremos escribir leste mesmo artigo o próximo verán. Ou antes".

José Luis Calo, coordinador de UCIN Galicia.